در این قسمت یک پیام بصورت اتفاقی نمایش داده خواهد شد.
|
| بازدید از صفحه: | ۴۱۵ |
|
| بازدید از شخصیت ها |
| ۱۲۵۴۰ |
| بازدید کل سایت |
| ۳۶۷۵۲۱۳ |
|
|
نام شخصیت:
آیت الله شیخ جعفرسبحانی (مفسران)
تاریخ تولد:
01/20/ 1308 شمسى
زندگی نامه:
یاد خوبان - آیت الله شیخ جعفرسبحانی
سید غلام عباس طاهرزاده
پژوهشگر پژوهشکده تحقیقات اسلامی
منبع: پایگاه اطلاع رسانی طوبی
مقدمه
امـام صـادق (ع ) در مـورد نـقش علمای شیعه در صیانت و سلامت فرهنگ تشیع در جامعه دینی می فرماید:
عـلمـاء شیعتنا مرابطون فی الثغر الذی یلی ابلیس و عفاریتَهُ، یَمنَعُونَهُم عن الخروج علی ضعفاء شیعتنا، و عن ان یَتَسَلَّطَ علیهم ابلیس و شیعته )).
عـلمـای از شـیـعـیان ما، همچون نگهبانان مرزی هستند که در آن سوی مرز ابلیس و شیاطین او قرار دارند و از حمله و یورش آنها به شیعیان ناتوان ما جلوگیری می کنند و مانع تسلط و پیروزی شیاطین بر شیعیان می شوند. بـالاحـتـجـاج ، ج ۱، ص ۱۳.ا تـوجـه بـه نـامـگـذاری سـال ۱۳۸۵ بـه سـال پـیـامـبـر اعـظـم (ص ) از سـوی مـقام معظم رهبری (دام عزه ) و لزوم حـرکـتـی گـسـتـرده در مـعـرفـی چـهـره پـرفـروغ اسـلام و رسول اعظم (ص ) حضرت محمد(ص ) و اهل بیت (ع )، این شماره از سلسله مباحث یاد خوبان را بـه مـعـرفـی یـکـی از عـلمـای فـعـال و پـرکـار حوزه علمیه قم آیة الله جعفر سبحانی اخـتصاص می دهیم که عمر شریف خود را در خدمت به اسلام و نشر و گسترش فرهنگ دینی و نـمـایـانـدن چـهـره ای پـاک از تـاریـخ اسـلام و پـیـامـبـر اعـظـم (ص ) و اهـل بیت (ع )، سپری کرده و آثار قلمی و تاءلیفات فراوانی در حوزه معارف اسلامی ، از خود به جای گذاشته است .
تولد با برکت
صـبـح روز بـیـستم فروردین ۱۳۰۸ شمسی در خانواده علم و تقوا و فضیلت ، مرحوم حاج شیخ محمد حسین سبحانی ، نوزاد مبارکی پای به جهان خاکی نهاد، که بر جبینش مهر محبت و ولایـت اهـلبـیـت (ع ) نـقـش بسته و چنان مقدر شده بود که سنگر بانی مقاوم و پر تلاش بـرای مـکـتـب اسـلام و مـذهـب تـشـیـع بـاشـد، ایـن نـوزاد خـجـسـتـه را بـه دلیل علاقه پدر به ششمین امام شیعه ، جعفر نام نهادند.
مـرحـوم آیـة اللّه حـاج شـیخ محمد حسین سبحانی خیابانی ، یکی از عالمان و فقیهان مشهور خطه تبریز بود که بیش از ۵۰ سال از عمر شریف خویش را به امر تدریس علوم دینی و تاءلیف آثار برجسته علمی و هدایت و ارشاد مردم آن دیار سپری کرده بود.
تحصیلات
فـرزنـد جـدیـد خـانـواده ـ جـعفر ـ که هوش و استعداد خود را از همان کودکی نمودار ساخت ، دروس مـقـدمـاتـی و ادبـیـات عـرب را در مـدرسـه مـیـرزا مـحـمـود فـاضـل ، فرزند فاضل مراغه ای از شاگردان شیخ انصاری به نحو مطلوب و شایسته پـشـت سـر گـذاشـت در چـهـارده سـالگـی بـه مـدرسـه طـالبـیـه تـبـریـز مـنتقل شد و طی ۵ سال دروس مطول ، منطق ، منظومه و شرح لمعه را در محضر مرحوم مدرس خیابانی صاحب کتاب ((ریحانة الادب )) فرا گرفت .
روح فعال و پیشرفت پر شتاب این طلبه جوان به حدی بود که از همان آغاز جوانی (۱۷ سـالگـی ) دو کـتـاب ارزشـمـند معیار الفکر (در منطق ) و مهذب البلاغه (معانی بیان ) را تاءلیف کرد و به چاپ رساند!
هجرت به قم
حـوادث اجـتـمـاعـی و انـقلابات سیاسی گروههای دمکرات در آذربایجان ، محیط امن و آرامش گـذشـتـه را بـه مـنـطـقـه ای بحران خیز و نا امن تبدیل کرد. از این جهت معظم له در مهرماه ۱۳۲۵ ش ، جـهـت ادامـه تحصیل و بهره گیری از اساتید مجرب ، رهسپار قم شد و در آنجا به دریای پرخروش علم و فقاهت پیوست .
طلبه مهاجر جوان ، در قم ، از محضر اساتید بزرگی چون آیات عظام ، بروجردی ، حجت کـوه کـمـره ای ، گـلپایگانی ، امام خمینی (ره )، سید محمد بادکوبه ای و علامه طباطبایی و.. استفاده فراوان برد و پله های ترقی و کمال معنوی و علمی را یکی پس از دیگری طی کرد.
ایـشـان از هـمـان آغـاز طـلبـگـی ، در کـنـار تـحـصـیـل ، بـه تـدریـس ، نـیـز مـشغول بود و علاقه زیادی به تدریس و جلسات بحث و مناظره علمی از خود نشان می داد. سـنـگـر تدریس برای معظم له ، علاوه بر دیگر فعالیت های فرهنگی و علمی ، جایگاهی پـرافـتـخـار بـود و هـم اکنون نیز جلسات درس ایشان یکی از شلوغ ترین و علمی ترین دروس حوزه در شهر مقدس قم به شمار می رود.
دروسـی را کـه اسـتـاد سـبـحـانـی تـدریـس کـرده یـا در حال حاضر بدان اشتغال دارند عبارتند از:
۱. مطول (چند دوره متوالی )
۲. معالم الاصول (۷ دوره )
۳. لمعتین (فقه ) (۷ دوره )
۴. رسائل شیخ انصاری (اصول ) (۷ دوره )
۵. مکاسب شیخ انصاری (فقه ) (چند دوره )
۶. کفایه (اصول ) (چند دوره )
۷. شرح منظومه (فلسفه ) (۵ دوره )
۸. درس خارج (فقه ) (چند دوره )
۹. درس خارج (اصول ) (چند دوره )
۱۰. اسفار ملا صدرا (فلسفه ) (۴ دوره )
هم اکنون نیز دروس خارج فقه و اصول معظم له ادامه دارد و طلاب و علاقمندان مشتاقانه در حلقات درسی ایشان حاضر می شوند و کسب فیض می کنند.
فعالیت های جانبی
روح بلند و پرسشگر استاد جعفر سبحانی مانع از این می شد که این همه کار و تلاش و خـلاقـیـت ، مـحـصـور در حـجره و مدرس باشد. به همین جهت ایشان در فعالیت های اجتماعی ، فـرهـنـگـی و سـیاسی نیز حضور فعال داشتند در آن سالهای سیاه حکومت پهلوی که هجوم آرام و آگـاهـانـه فـرهـنـگ بـیـگانه می رفت تا فضای فکری و اجتماعی ملت مسلمان ایران بـخـصـوص جـوانـان را پـرکـرده و رنـگ و لعـاب سـنـت هـای غـلط و مـبـتـذل غـربـی و بـیـگانه جای ارزشها و اعتقادات دینی و مذهبی را بگیرد، آن دورانی که اغلب نشریات و رسانه های کشور اسلامی ، توسط روشنفکران غرب گرا و وابسته اداره مـی شـد، و در تـرویـج ابتذال و فساد و نشر دیدگاههای دشمن پسند از یکدیگر سبقت می گـرفـتـنـد، آیـت اللّه سـبـحـانـی بـا شـنـاخـت و درک عـمـیـق ایـن مـشـکـل و مـعـضـل اجـتـمـاعـی ، همراه با دیگر دوستان و شخصیت های علمی حوزه با تدبیری حـکـیـمانه و تصمیمی هدفمندانه شالوده یک نشریه دینی را به منظور مقابله با تخریب فـرهـنـگـی و پـاسخگویی به شبهات و مسائل مذهبی جامعه ، بنا نهاد و اینگونه بود که نشریه ((درسهایی از مکتب اسلام )) در سال ۱۳۳۸ شمسی فعالیت خود را آغاز کرد.
اکـنـون قـریـب بـه نیم قرن از انتشار آن مجله می گذرد و مسئولیت خطیر خود را در اشاعه فرهنگ دینی به رهبری و صاحب امتیازی حضرت آیة اللّه سبحانی ادامه می دهد.
آیت اللّه سبحانی در طول دوران مبارزات روحانیت شیعه علیه حاکمیت ستم شاهی ، همواره در کـنـار دیـگـر مـبارزان و مدرسین انقلابی حوزه به رهبری حضرت امام خمینی (ره ) حضوری فـعـال و مـؤ ثـر داشـت و نـام شـیـخ جعفر سبحانی در پای بیشتر اعلامیه ها و بیانیه های فضلاء و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و سایر بلاد اسلامی بچشم می خورد.
پـس از پـیـروزی انـقـلاب اسـلامی نیز معظم له با اشاره امام خمینی (ره ) در سنگر مجلس قـانـونـگـذاری خـبـرگـان اول ، بـه نـمـایندگی از مردم شریف استان آذربایجان شرقی حضور فعال و دلسوزانه داشت .
از دیـگـر فـعـالیت های چشمگیر علمی آیت اللّه سبحانی ، تاءسیس مؤ سسه تحقیقاتی امام صادق (ع ) است .
ایـن مـؤ سـسه با هدف آموزش و تربیت استعدادهای جوان در میان طلاب مستعد و علاقمند به امر تحقیق و پژوهش تاءسیس و راه اندازی شد.
مـؤ سـسـه امـام صـادق (ع ) بـا فـراهـم کـردن فـضـایـی مـنـاسب برای آموزش و پژوهش و تشکیل کتابخانه ای غنی و تخصصی سعی در فراهم نمودن زمینه تحقیق و پژوهش برای مـحـقـقـان و نـویسندگان مؤ سسه دارد. تلاش این مرکز علمی ، رسیدن به چند هدف متعالی است که مهمترین آن عبارت است از:
۱. جـذب و تـربـیـت اسـتـعـدادهـای جـوان و عـلاقـمـنـد بـرای تـحـقـیـق در مسائل کلامی .
۲. احیای متون اسلامی و تحقیق بر روی آثار بزرگان شیعه
۳. نقد و بررسی آثار جدید در مورد اسلام و اعتقادات دینی جامعه اسلامی .
۴. پاسخ به شبهات و سؤ الات دینی جامعه بخصوص جوانان .
از دیگر اقدامات اساسی وبنیادی در حوزه علمیه قم ، ایجاد رشته تخصصی کلام است که عـهـده دار ایـن مـسـئولیـت مـهـم حـضـرت آیـت اللّه سـبـحـانـی مـی بـاشـد. طـلاب و اهـل عـلم پـس از گـذرانـدن ایـن دوره در مـقـطـع دکتری قادر خواهند بود (در مراکز علمی ) و دانشگاهی به تدریس این دروس بپردازند.
تاءلیفات و آثار علمی
آیـت اللّه سـبـحـانـی ، ایـن عـالم وارسـتـه و فـقـیـه حـوزه عـلمـیـه ، در طـول عـمـر و پـر بـرکـت خود علاوه بر تدریس و تربیت شاگردان و طلاب محقق و خدمات ارزنده علمی و اجتماعی ، آثار قلمی با ارزشی در قالب نگارش مقالات علمی ، همکاری با نـشـریـات تـخـصـصـی ، شـرکت در کنفرانس ها و همایش های علمی پژوهشی ، مصاحبه ها و سـخـنـرانـی در مـجـامـع دیـنی و...، آثار و تاءلیفات فراوانی نیز در موضوعات متعدد از قـبـیـل عـلوم قـرآنـی ، تـفـسـیـر، حـدیـث ، فـقـه ، اصـول ، کلام ، تاریخ اسلام ، فلسفه ، مـلل و نـحل ، رجال ، ادبیات عرب ، سیره اهل بیت (ع )، وهابیت و بسیاری از موضوعات مبتلا بـه جـامعه و جهان اسلام ، تدوین و چاپ کرده است که تعداد تقریبی آن به بیش از ۱۲۰ عنوان در ۱۵۰ جلد می رسد و ما در این مقاله چند نمونه از آثار معظم را معرفی می کنیم .
الف ـ عـلوم قـرآن و تـفـسیر: استاد سبحانی در موضوع قرآن و تفسیر آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشته است که مهمترین آنها عبارتند از:
۱. مفاهیم القرآن (تفسیر موضوعی کامل قرآن به زبان عربی در ۸ جلد)
۲. منشور جاوید (تفسیر موضوعی کامل قرآن به زبان فارسی در ۱۲ جلد)
۳. تفسیر صحیح آیات مشکله قرآن
۴. نقد بازشناسی قرآن و دهها اثر قرآنی و تفسیری دیگر...
ب ـ فـقـه و اصـول : اسـتاد آیت الله سبحانی در موضوع دروس اصلی حوزه علمیه ، یعنی فقه و اصول آثار فراوانی تاءلیف کرده اند که مهم ترین آنها عبارتند از:
۱. مناسک الفقهیه
۲. نظام النکاح و الطلاق ، و الارث و القضاء و الشهادة (۵ جلد)
۳. المحصول (۴ جلد)
۴. تهذیب الاصول (تقریرات درس خارج حضرت امام خمینی (ره ) و...
ج ـ عقاید و کلام : مباحث اعتقادی و کلامی که یکی از رشته های تخصصی در حوزه علمیه قم مـی بـاشـد از جمله مباحثی است که بیشترین دغدغه فکری معظم له می باشد و ایشان آثار فراوانی در این خصوص نوشته اند و بخشی از آن عبارت است از:
۱. منشور عقاید امامیه
۲. لب الاثر فی الجبر والقدر
۳. الالهیات (۴ جلد)
۴. اصول و عقاید اسلامی
۵. داروینیسم
۶. آیین وهابیت
د ـ تـاریـخ اسـلام و سـیـره اهـل بـیـت (ع )
آیـت اللّه سـبـحـانـی بـا قـلم رسـای خـود فـصـل جـدیـدی را در بـیـان وقـایـع تـاریـخـی بـخـصـوص تـاریـخ اهل بیت (ع ) گشودند، معظم له به طور مستدل و منطقی ، تاریخ اسلام را آنگونه که باید بـه زبـان سـاده و سـلیس به رشته تحریر درآوردند. بخشی از آثار تاریخی معظم له عبارتند از:
۱. تاریخ اسلام
۲. دورنمایی از زندگی پیشوایان اسلام
۳. راز بزرگ رسالت
۴. زندگی امامان (ع )
۵. سید المرسلین (ص )
۶. سیری در تاریخ تشیع
۷. نیروی معنوی پیامبر(ص )
۸. فروغ ابدیت
بـه راسـتـی ارزشـمـنـدتـریـن فرازهای تاریخ ، منطق به صفحاتی است که از زندگی مـردان بزرگ سخن می گوید، مردانی که وجودشان ، حرکت و رفتارشان ، برای بشریت در همه اعصار و دوران ها عبرت آموز و پند دهنده است .
در مـیـان مـردان تـاریـخ سـاز، هـیـچ شـخـصـیـتـی ، در حـد رسول اعظم اسلام (ص ) نتوانسته به انسانیت و تاریخ بشر خدمت کند و اینگونه ، جهان را تـحـت تـاءثـیـر کـلام و هـدایـت هـای الهـی خود درآورد. و این از امتیازات شخصیت بزرگ پیامبر اسلام (ص ) می باشد.
اگـر چـه در نـقـل تـاریخ انسان های برجسته خصوصا پیامبر اسلام (ص ) آثار و کتب با ارزشـی از مـحـقـقـان مـسـلمـان و غیر مسلمان نوشته شده ، ولی بنا به گفته اغلب محققان و پژوهشگران هیچ یک خالی از عیب و نقص نمی باشد.
ولی کـتـاب شـریـف ((فـروغ ابـدیت )) که مطالعه آن به همه ، خصوصا علما و روحانیون محترم و مبلغان سفارش می گردد، تاریخی است دقیق و گویا از زندگی پیامبر اعظم (ص ) از قـبـل از تـولد تا پایان رسالت آن حضرت با همه جزئیات و ریزه کاریهای علمی و تاریخی که می توان آن را تاریخ اسلام نامید.
لازم بـه ذکـر اسـت که حضرت استاد تاءلیفات و آثار گرانقدری در سایر موضوعات و مسائل متعدد اجتماعی ، سیاسی ، فرهنگی و دینی دارند که علاقمندان و مشتاقان می توانند جـهـت اطـلاع بـه مـؤ سـسـه امام صادق (ع ) در قم یا به آدرس سایت اینترنتی مؤ سسه در شبکه جهانی اینترنت مراجعه نمایند.آدرس : www.imamsadeq.org
سخن آخر
امـیـد اسـت روحـانـیـون مـعـزز با احساس مسئولیت و درک رسالت عظیم خود در این دوران که بسیاری از انسانها تشنه احکام الهی و معارف دینی اسلام اند، بتوانند به این نهضت علمی مـقـدس بـپـیوندند و به وظیفه مهم خود عمل نمایند و همچون این استاد فرزانه در گسترش فـرهـنـگ اسلام ناب محمدی (ص ) قدم های با ارزش و مفیدی بر دارند تا صاحب اصلی این نهضت حضرت ولی عصر(ع ) را از خود خشنود سازند.
در پـایـان بـه عنوان حسن ختام ، حدیث شریفی از لسان پیامبر اعظم اسلام (ص ) را بیان مـی کـنـیـم تـا بـه رسـالت و جـایـگـاه مـهـم خـود بـهـتـر و بـیـشـتـر از قبل واقف شویم .
اَلْعـِلمُ وَدیـعَةَ اللّهِ فی اَرْضِه ، وَالعُلَماءُ اُمَناءُهُ عَلَیْه ، فَمَنْ عَمِلَ بِعِلْمِهِ اَدّی اَمانَتَهُ وَ مَنْ لَمْ یـَعـْمـَلْ کـُتـِبَ فـی دی وانِ اللّهِ تـَعـالی مـِنَ الخـائِنـیـنَ.
عـلوم امـانـت و سپرده خدا در روی زمین است و عالمان امانتداران این علم خدایند. پس هر عالمی کـه بـه عـلم خـدا عـمـل کـنـد، امـانـت او را ادا کـرده و بـدان پـرداخـتـه و هـر کـس عـمـل نـکـنـد (عـالم بی عمل و بی فایده ) در دیوان خدای تعالی نوشته می شود که او از خیانتکاران است .
آثار:
الف ـ عـلوم قـرآن و تـفـسیر:
۱. مفاهیم القرآن (تفسیر موضوعی کامل قرآن به زبان عربی در ۸ جلد)
۲. منشور جاوید (تفسیر موضوعی کامل قرآن به زبان فارسی در ۱۲ جلد)
۳. تفسیر صحیح آیات مشکله قرآن
۴. نقد بازشناسی قرآن و دهها اثر قرآنی و تفسیری دیگر...
ب ـ فـقـه و اصـول :
۱. مناسک الفقهیه
۲. نظام النکاح و الطلاق ، و الارث و القضاء و الشهادة (۵ جلد)
۳. المحصول (۴ جلد)
۴. تهذیب الاصول (تقریرات درس خارج حضرت امام خمینی (ره ) و...
ج ـ عقاید و کلام :
۱. منشور عقاید امامیه
۲. لب الاثر فی الجبر والقدر
۳. الالهیات (۴ جلد)
۴. اصول و عقاید اسلامی
۵. داروینیسم
۶. آیین وهابیت
د ـ تـاریـخ اسـلام و سـیـره اهـل بـیـت (ع )
۱. تاریخ اسلام
۲. دورنمایی از زندگی پیشوایان اسلام
۳. راز بزرگ رسالت
۴. زندگی امامان (ع )
۵. سید المرسلین (ص )
۶. سیری در تاریخ تشیع
۷. نیروی معنوی پیامبر(ص )
۸. فروغ ابدیت
|
|